Çeşme'nin Sesi Haber Portalı

Alaçatı – Reisdere yolu üzerinde, Armağan Dağı yöresinde bulunan istasyonun yerini saha araştırmasıyla tespit ettiklerini belirten Öcal, tek katlı ve çift kiremitli yapının kalıntılarına ulaştıklarını aktardı. Araştırma sırasında Alaçatı Facebook Grubu yöneticisi Sabri Usta ve İbrahim Topal, Kemal Saygı, Necdet Karstarlı'nın destek verdiğini ifade eden Öcal, telsiz istasyonunu tellere bağlayan üç tonozun da arandığını kaydetti.

Osmanlı’nın Haberleşme Ağı İzmir’den Başladı

Osmanlı İmparatorluğu döneminde modern haberleşme adımlarının İzmir’de erken tarihlerde atıldığına dikkat çekilen yazıda, 21 Ekim 1868’de İzmir’den Sakız Adası’na telsiz telgraf hattı kurulduğu, 1869’da ise İzmir–Çeşme hattının hizmete alındığı bilgisine yer verildi. Aynı yıl Urla’nın da hatta dahil edildiği belirtildi.

Osmanlı’nın Afrika’daki son toprağı Libya ile iletişimin stratejik önem taşıdığı vurgulanan yazıda, Abdul Hamid II döneminde bir Alman firmasıyla yapılan anlaşma sonucu Kaş Patara’da kurulan ilk telsiz telgraf istasyonunun 31 Ağustos 1906’da açıldığı ifade edildi. Bu istasyonun Patara ile Libya’nın kuzeybatısındaki Mısrata arasında haberleşmeyi sağladığı aktarıldı.

Patara’daki istasyonun ardından benzer tesislerin Çeşme ve Alaçatı’ya kurulduğu, 1905’te deneme yayınına başlayan bu tesislerin, Italo-Turkish War sırasında İtalyan donanması tarafından 20 Nisan 1912’de bombalanarak tahrip edildiği bilgisine yer verildi. Söz konusu bombardımana ilişkin kayıtların Devlet Arşivleri Başkanlığı’nda bulunduğu belirtildi.

Arşivlerde Yer Alan Mesaj

Osmanlı arşivlerinde, Alaçatı’daki telsiz telgraf istasyonu aracılığıyla Afrika Grup Komutanlığı’na gönderilmiş bir mesajın da yer aldığı aktarıldı. Mesajda, Çeşme–Alaçatı vericisinden cephedeki askerlere selam gönderildiği ve vatan savunmasında bulunan askerlere övgü ifadeleri kullanıldığı belirtildi.

Yazıda ayrıca, Tobruk ve çevresinde görev yapan Tobruk ve Havalisi Kumandanı Edhem Paşa ile maiyetindeki kurmay subaylar arasında yer alan Mustafa Kemal Ataturk ve Enver Pasha gibi isimlere de atıf yapıldı.

“Kamuya Ait Olmalı ve Koruma Altına Alınmalı”

1914 tarihli Osmanlı Askerî Salnamesi’nde Harbiye Nezareti bünyesinde Muhabere ve Muvasala Şubesi ile Telli ve Telsiz Telgraf Kısmı bulunduğuna dikkat çekilen yazıda, istasyonun “Alaçatı Telsiz Telgraf Muhabere Bölüğü” adı altında askeri nitelikte bir yapı olarak faaliyet göstermiş olabileceği ifade edildi. Bu durumun, arazinin kamuya ait olması gerektiği düşüncesini güçlendirdiği kaydedildi.

Araştırma sırasında Çeşme’de Kölemen, Karadere ve Ilıca’da da telsiz telgraf antenlerinin bulunduğuna dair bilgilere ulaşıldığı belirtilirken, tarihi belgelerde 200 dönümlük bir arazide kurulu olduğu ifade edilen istasyon alanında bugün çok sayıda konut ve rüzgar enerji santralinin yer aldığına dikkat çekildi.

Patara Örneği Gösterildi

Patara Telsiz Telgraf İstasyonu’nda Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Batı Akdeniz Kalkınma Ajansı desteğiyle restorasyon çalışmalarının sürdüğü hatırlatılan yazıda, çalışmaların tamamlanmasının ardından istasyonun müze olarak ziyarete açılmasının hedeflendiği ifade edildi.

Celal Öcal, Alaçatı’daki istasyonun da Osmanlı döneminin ikinci telsiz telgraf istasyonu olarak görülmesi, restore edilmesi ve müze olarak koruma altına alınması gerektiğini vurguladı. Öcal, 11 Şubat 2026’da enkaz üzerinde Türk bayrağını dalgalandırdıklarını belirterek, tarihi mirasa sahip çıkılması çağrısında bulundu.