Çeşme'nin Sesi Haber Portalı

“Cumhuriyet Bir Toplumsal Mücadele Programıdır”

Söyleşinin açılış konuşmasını yapan Çeşme Halk Temsilcileri Meclisi Başkanı Esen Göktoğan, Cumhuriyet’in yalnızca bir yönetim biçimi değil, aynı zamanda bir mücadele programı olduğunu vurguladı.

Göktoğan, “Cumhuriyet bu topraklarda halkın kendi kaderini eline alma iradesidir. Eşitlik, bağımsızlık ve kamusal sorumluluk fikrinin somutlaşmış halidir. Ancak bu değerler kendiliğinden korunmaz; onları yaşatmak ve geliştirmek bizlerin sorumluluğudur” dedi.

Cumhuriyetçiler Kurultayı’nın bu arayışın önemli bir parçası olduğunu belirten Göktoğan, farklı deneyimlerin ortak bir gelecek iradesi oluşturması gerektiğine dikkat çekti.

Cumhuriyetin Zorlu Tarihsel Arka Planı

Dr. Serdar Şahinkaya konuşmasında, Cumhuriyet’in hangi koşullarda kurulduğunu tarihsel örneklerle anlattı.

Osmanlı İmparatorluğu’nun I. Dünya Savaşı sonrası büyük kayıplar yaşadığını hatırlatan Şahinkaya, bu yıkımın ardından Cumhuriyet’in ciddi mücadelelerle inşa edildiğini belirtti.

Sykes-Picot Antlaşması, Mondros Mütarekesi ve Sevr Antlaşması gibi süreçlerin, Osmanlı’nın sona gidişinde belirleyici olduğunu ifade eden Şahinkaya, “Cumhuriyet bu ağır mirasın üzerine kurulmuştur” dedi.

Milli Mücadelede İç ve Dış Dinamikler

Şahinkaya, Milli Mücadele döneminde yalnızca dış güçlerle değil, iç isyanlarla da mücadele edildiğini söyledi.

Anadolu’da 1919-1920 yılları arasında çok sayıda ayaklanma yaşandığını belirten Şahinkaya, bu sürecin Cumhuriyet’in kuruluşunu daha da zorlaştırdığını ifade etti.

Ayrıca Sovyetler Birliği’nin verdiği destekle Kurtuluş Savaşı’nın başarıya ulaştığını belirten Şahinkaya, “Kuzeyden gelen teknik ve lojistik destek olmasaydı mücadeleyi bu sürede tamamlamak mümkün olmazdı” dedi.

Halkçılık Programı ve Meclis İradesi

Konuşmada 1920’de hazırlanan Halkçılık Programı’nın önemine dikkat çekildi.

Şahinkaya, bu programın hem Milli Mücadele’nin yönetim modeli hem de 1921 tarihli Teşkilât-ı Esasiye Kanunu’nun temelini oluşturduğunu ifade etti.

Programın en önemli vurgularından birinin “egemenliğin halka ait olduğu” anlayışı olduğunu belirten Şahinkaya, bu yaklaşımın Fransız Devrimi ile benzerlik taşıdığına dikkat çekti.

Kadınlar Kongresi ve Toplumsal Dönüşüm

1923 yılında İzmir’de düzenlenen Kadınlar Kongresi’ne de değinen Şahinkaya, Mustafa Kemal Atatürk’ün burada söylediği “Dünyada gördüğünüz her şey kadının eseridir” sözünün Cumhuriyet’in vizyonunu ortaya koyduğunu söyledi.

Bu yaklaşımın, kadın ve erkeğin birlikte inşa ettiği yeni bir toplum modelinin habercisi olduğunu ifade etti.

İzmir İktisat Kongresi ve Ekonomik Model Arayışı

17 Şubat – 4 Mart 1923 tarihleri arasında düzenlenen İzmir İktisat Kongresi’nin, yeni devletin ekonomik yol haritasını belirlediğini belirten Şahinkaya, kongrede üretici kesimlerin söz sahibi olduğunu vurguladı.

Çiftçiler, işçiler, sanayiciler ve tüccarların birlikte yer aldığı bu yapı ile Cumhuriyet’in ekonomik modelinin temellerinin atıldığını ifade etti.

“Üreten Türkiye” Vurgusu

Cumhuriyetin ilk yıllarında sanayileşmenin yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda siyasi bir tercih olduğunu belirten Şahinkaya, bağımsızlığın üretimle mümkün olduğunu söyledi.

“Üç Beyaz” olarak adlandırılan un, şeker ve tekstil üretiminin önemine değinen Şahinkaya, erken Cumhuriyet döneminde yerli üretimin temel hedef olduğunu ifade etti.

Cumhuriyetin Atılımları

Konuşmada Cumhuriyet’in ilk yıllarında gerçekleştirilen önemli adımlar da sıralandı:

• Kayseri’de uçak fabrikasının kurulması
• Kabotaj Kanunu ile denizlerde bağımsızlık
• İlk nüfus, tarım ve sanayi sayımları
• Harf Devrimi ve eğitim seferberliği

Bu adımların, yeni devletin kısa sürede kurumsallaşmasını sağladığı belirtildi.

“Cumhuriyetin Mirası Bugün de Yol Gösteriyor”

Konuşmasının sonunda Şahinkaya, Cumhuriyet’in halkçı, kamucu ve devletçi mirasının günümüzde de yol gösterici olduğunu vurguladı.

Cumhuriyetçi değerlerin korunmasının ancak örgütlü toplumsal güçle mümkün olacağını belirten Şahinkaya, birlik ve dayanışma çağrısı yaptı.