Tek kullanımlık plastikler yasaklanıyor

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, tek kullanımlık plastikleri yasaklamaya hazırlanıyor. Karbon salınımını azaltıp 1,5 milyar TL tasarruf hedefleyen düzenleme; plastik çatal, bıçak, bardak ve pipet gibi ürünleri kapsıyor.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, tek kullanımlık plastik ürünlerin kullanımını azaltmaya yönelik yeni bir düzenleme üzerinde çalışmalarını sürdürüyor. Çalışma, 2025-2028 Ulusal Döngüsel Ekonomi Stratejisi ve Eylem Planı ile Tek Kullanımlık Plastikler, Deniz Çöpleri ve Mikroplastikler Yol Haritası kapsamında yürütülüyor.

BAKANLIĞIN HEDEFLERİ VE BEKLENEN SONUÇLAR

Türkiye gazetesinden Cemal Emre Kurt'un haberine göre Bakanlık, Sıfır Atık Hareketi kapsamında uygulanan Depozito Yönetim Sistemi ile içecek ambalajlarının geri dönüşümünü teşvik etmeyi amaçlıyor. Hazırlanan düzenleme taslağı ile su kaynakları ve çevre üzerinde olumsuz etkileri olduğu belirtilen tek kullanımlık plastik ürünlerin kullanımının sınırlandırılması planlanıyor.

Resmi verilere göre, bu düzenlemenin hayata geçirilmesiyle yıllık 1,5 milyon ton karbondioksite eş değer karbon salınımının önlenmesi ve atık yönetimi maliyetlerinde 1,5 milyar TL seviyesinde tasarruf sağlanması öngörülüyor. Söz konusu taslak, kurumların görüşüne açılmış durumda ve yıl içerisinde yürürlüğe girmesi bekleniyor.

YASAKLANMASI PLANLANAN ÜRÜN GRUPLARI

Düzenlemenin ilk aşamasında kullanımı kısıtlanması veya yasaklanması planlanan ürünler şunlar:

Plastik çatal, bıçak ve kaşıklar
Yemek çubukları
Plastik tabaklar
Köpük gıda kapları
İçecek kapları ve bardaklar
Plastik karıştırıcılar
Pipetler
Çubuklu kulak pamukları

Taslak metne göre, bu ürünlerin yerine cam, porselen, ahşap ve karton gibi materyallerin kullanımı teşvik edilecek. Düzenlemenin ikinci aşamasında ise tamamen yasak yerine, kısmen plastik içeren ürünler için etiketleme ve tüketim kısıtlaması gibi uygulamalar devreye alınacak.

TÜİK ARAŞTIRMASI: KAMUOYUNUN YAKLAŞIMI

Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yürütülen araştırmada, tek kullanımlık plastiklerin kullanımına ilişkin vatandaşların görüşleri belirlendi. Araştırma verilerine göre:

- Katılımcıların %77,65’i günlük hayatta plastik kullanımının azaltılması gerektiğini belirtiyor.
- Katılımcıların %72,52’si plastik ürünlerin daha az satın alınması taraftarı.
- Bazı plastik ürünlerin kısıtlanması konusunda destek oranı %76,40 seviyesindeyken, tamamen yasaklanmasını destekleyenlerin oranı %60,02 olarak ölçüldü.

Tekrar kullanılabilir ürünlere yönelik eğilim ise; kâğıt, karton ve ahşap ürünlerde %78,71; metal, porselen ve seramik ürünlerde ise %80,12 düzeyinde bulunuyor.
Düzenlemenin nihai hali, paydaş kurumların görüşlerinin değerlendirilmesinin ardından kamuoyuna duyurulacak.